Nieuwe EU-regels voor het wijnetiket: wat moet erop?

In het kort: de nieuwe regels voor het wijnetiket

Wat is er veranderd aan het wijnetiket?

Wijn viel lange tijd buiten de gewone etiketteringsregels: van de verplichte vermeldingen uit de etiketteringsverordening hoefde alleen de allergenenvermelding ("Bevat sulfieten") op de fles. Verordening (EU) 2021/2117 maakt daar een einde aan. Wijn en gearomatiseerde wijnbouwproducten die sinds december 2023 worden geproduceerd, moeten een volledige ingrediëntenlijst en een voedingswaardedeclaratie hebben.

Nieuw is ook de digitale route: als eerste productcategorie mag wijn een deel van die informatie via een QR-code op het etiket aanbieden, het zogeheten e-label. Dat scheelt ruimte op de fles, maar de regels bepalen precies wat wél en niet digitaal mag.

Wat moet altijd fysiek op het etiket?

Twee dingen mogen nooit alleen achter een QR-code zitten:

• De energiewaarde, in kJ en kcal. Die moet altijd op het fysieke etiket staan.
• Alle allergenen: sulfieten, ei- en melkbestanddelen (zoals caseïne voor het klaren) en lysozym. Ook als de volledige ingrediëntenlijst digitaal staat, blijven de allergenen fysiek op de fles.

De rest van de verplichte vermeldingen die al golden - denk aan alcoholpercentage, inhoud, herkomst en partijcode - verandert niet.

Wat mag via de QR-code?

De volledige ingrediëntenlijst en de volledige voedingswaardedeclaratie (suikers, vetten, koolhydraten, eiwit, zout) mogen digitaal, bereikbaar via een QR-code op het etiket. Daarbij gelden strikte voorwaarden:

• De QR-code leidt direct naar de verplichte informatie, zonder omwegen.
• De pagina bevat geen reclame of verkoopfuncties en plaatst geen cookies of tracking.
• De informatie is beschikbaar in de taal van de markt waar de wijn wordt verkocht: voor Nederland dus in het Nederlands, op het etiket én achter de QR-code.

Een gewone productpagina met een bestelknop voldoet dus niet. In de praktijk gebruiken producenten hiervoor een apart e-label, los van hun marketingwebsite.

Hoe verdeel je het in de praktijk?

Stel: je importeert een Spaanse rioja. Dan ziet de verdeling er zo uit:

Op de fles	Achter de QR-code
Energiewaarde: 310 kJ / 74 kcal per 100 ml	Volledige voedingswaardedeclaratie
"Bevat sulfieten"	Ingrediëntenlijst: druiven, geconcentreerde druivenmost, sulfieten
Alcoholpercentage, inhoud, herkomst, bottelaar

De ingrediëntenlijst werkt zoals bij elk levensmiddel: aflopend op gewicht, met de allergenen benadrukt. Let op de terminologie: het is "geconcentreerde druivenmost", niet "druivensap" - most is het wijnbouwkundig juiste begrip en de term die de verordening gebruikt.

Wat telt als ingrediënt - en wat niet?

Dé vraag voor elke wijnmaker die de lijst moet opstellen: horen alle oenologische middelen erin? Het antwoord komt uit het Q&A-document van de Europese Commissie:

• Additieven zijn ingrediënten. Conserveermiddelen, zuurteregelaars en andere toevoegingen horen in de lijst, vermeld met hun functionele categorie plus naam of E-nummer, bijvoorbeeld "conserveermiddel: sulfieten" of "zuurteregelaar: wijnsteenzuur".
• Hulpstoffen hoeven er niet in. Klaringsmiddelen zoals bentoniet en technische enzymen zijn geen ingrediënt en blijven buiten de lijst.
• Behalve allergene hulpstoffen. Caseïne, lysozym en ei-eiwit die na het klaren in het eindproduct aanwezig blijven, moeten altijd als allergeen worden gedeclareerd - fysiek op het etiket, ook al staan ze niet in de ingrediëntenlijst.

Voor je specificatie betekent dat: leg álle gebruikte middelen vast, en bepaal per middel of het een additief (in de lijst), een hulpstof (niet in de lijst) of een allergene hulpstof (op het etiket) is.

Waar gaat het in de praktijk mis?

De producent levert geen volledige data

Een importeur krijgt van de producent alleen "druiven, sulfieten" aangeleverd; voedingswaarden ontbreken. Zonder die gegevens kun je het etiket niet afmaken. Vraag expliciet om de volledige ingrediëntenlijst én voedingswaardedeclaratie. Levert de producent die niet, dan zit er niets anders op dan zelf een laboratoriumanalyse te laten uitvoeren - als importeur of bottelaar ben je daarvoor verantwoordelijk.

Allergenen alleen achter de QR-code

Een wijnmaker zet "Bevat sulfieten, ei, melk" alleen op het e-label. Bij een NVWA-controle levert dat een waarschuwing op: allergenen horen altijd fysiek op het etiket. Zet ze op de fles, duidelijk benadrukt.

De QR-code leidt naar marketing

Een wijnmerk verwijst met de QR-code naar een productpagina met reclame en trackingcookies. Dat is niet toegestaan. Controleer elke QR-code op het schap: leidt hij direct naar een schone pagina met alleen de verplichte informatie?

Veelgestelde vragen over het wijnetiket

Moet elk ingrediënt van wijn op het etiket staan?

Ja, sinds december 2023 moeten alle gebruikte ingrediënten worden vermeld, bijvoorbeeld "druiven, geconcentreerde druivenmost, sulfieten". Dat mag op het etiket zelf of via de QR-code.

Is de voedingswaardedeclaratie verplicht voor wijn?

De energiewaarde (kJ/kcal) moet altijd op het fysieke etiket. De volledige voedingswaardedeclaratie mag via de QR-code, mits die makkelijk bereikbaar is.

Mag ik allergenen alleen via de QR-code vermelden?

Nee. Sulfieten, ei- en melkbestanddelen en lysozym moeten altijd fysiek op het etiket staan.

Wat als mijn producent geen voedingswaarden kan aanleveren?

Dan ben je als importeur of bottelaar verplicht die zelf te (laten) bepalen, bijvoorbeeld met een laboratoriumanalyse. Zonder die gegevens kun je het product niet volgens de regels etiketteren.

Mag de QR-code ook naar reclame leiden?

Nee. De QR-code mag alleen naar de verplichte informatie leiden, zonder marketing, verkoopfuncties of cookies en tracking.

Mag alle informatie in het Engels?

Voor wijn op de Nederlandse markt moet alle verplichte informatie in het Nederlands beschikbaar zijn, zowel op het etiket als achter de QR-code.

Moeten klaringsmiddelen op het etiket?

Nee, hulpstoffen zoals bentoniet horen niet in de ingrediëntenlijst. Uitzondering: allergene hulpstoffen (caseïne, lysozym, ei-eiwit) die in het eindproduct aanwezig blijven, moeten altijd als allergeen op het fysieke etiket staan.

Mag ik mijn oude etiketten nog opmaken?

Wijn die vóór 8 december 2023 is geproduceerd, mag met het oude etiket verkocht worden tot de voorraad op is. Alles wat daarna is geproduceerd, moet aan de nieuwe regels voldoen.

Van specificatie naar wijnetiket

De nieuwe regels maken van wijn een gewoon levensmiddel: de ingrediëntenlijst moet kloppen met het productieproces, de allergenen met de gebruikte hulpstoffen, en de voedingswaarden met de analyse. Dat is precies het werk waar Eclarion voor gebouwd is: je legt de samenstelling één keer vast in de specificatie - druiven, most, additieven én hulpstoffen - en genereert daaruit de ingrediëntendeclaratie, de allergenenvermelding en de voedingswaardedeclaratie. Ook de gegevens die achter je QR-code horen, komen zo uit één bron - in elke taal die je markt vraagt. Start een gratis proefperiode en maak je eerste wijnetiket kloppend.

Meer weten? Bekijk het officiële overzicht op de website van de Europese Commissie.