Procesverlies doorrekenen in de voedingswaarde
Tijdens het bakken, koken of drogen verandert het gewicht van je product, en daarmee de voedingswaarde per 100 gram. In Eclarion leg je dit procesverlies vast als gewichtsverandering in vocht en vet, of je rekent het uit met de gewichten voor en na de bewerking. Eclarion rekent de voedingswaarde daarna door.
Vul de gewichtsverandering in
Op het tabblad Stuklijst staan de ingrediënten van de batch, in dit voorbeeld samen 500 kilo deeg voor roomboterkoekjes.

Onder de stuklijst staat het blok Gewichtsverandering, met een veld voor Vocht en een veld voor Vet. Je vult percentages van het rauwe gewicht in, met een min ervoor bij verlies. Bij opname van vocht of vet vul je een positief getal in.
Ken je de percentages al, bijvoorbeeld uit een eerdere meting? Dan typ je ze hier in en ga je door naar de voedingswaarde.
Bereken de percentages uit de gewichten
Weeg je het product voor en na de bewerking, dan rekent Eclarion de percentages voor je uit. Klik onder de velden op Berekenen en vul het Totaalgewicht rauwe ingrediënten en het Totaalgewicht na bewerking in.

Bij Verdeling kies je waar het verschil vandaan komt:
- Vocht: het hele verschil is vocht, zoals bij het bakken van koekjes, bij drogen of bij koken.
- Vet: het hele verschil is vet.
- Vocht en vet: het verschil is deels vocht, deels vet, bijvoorbeeld als er ook vet uitbakt. Eclarion verdeelt het over beide velden.
Tip: bij Vet en Vocht en vet rekent Eclarion met wat je ingrediënten bevatten. Vul daarom vet en vocht in op het tabblad Voedingswaarde van je ingrediënten.
Klik op Toepassen. In dit voorbeeld levert 500 kilo deeg 445 kilo koekjes op: het hele verlies van 11% is vocht.

Pas je een percentage daarna zelf aan, dan verschijnt er een amberkleurige pen naast Berekenen. Zo zie je dat de waarden niet meer uit de gewichten komen. Met een klik op de pen staan de berekende waarden er weer.

Neem de voedingswaarde over
Op het tabblad Voedingswaarde staan twee kolommen. Links staat wat Eclarion berekent vanuit de stuklijst, rechts wat je hebt opgeslagen. De linkerkolom rekent meteen met de gewichtsverandering. De rechterkolom verandert pas als je de waarden overneemt of zelf aanpast.

Met » neem je de berekende waarden van een heel blok over, met > één regel. Klik daarna op Opslaan. Voor de roomboterkoekjes gaat de energie per 100 gram van 1940 naar 2180 kJ. Vet stijgt van 25,3 naar 28,4 gram en eiwit van 5,3 naar 5,9 gram, omdat er alleen vocht verdwijnt.
Verder werkt alleen een doorvoer de opgeslagen waarden bij. Waarden die je zelf hebt getypt of met de pen naast de regel hebt vastgezet, blijven dan staan.
Voedingswaarde zonder gewichtsverandering
Je kunt de voedingswaarde ook op de rauwe receptuur baseren, zonder gewichtsverandering. Dat is geen standaardmethode: de waarden moeten gelden voor het product zoals het wordt verkocht (artikel 31 van EU 1169/2011), dus het kan alleen als je ze onderbouwt met analyses van het eindproduct en binnen de toleranties blijft. Die verantwoordelijkheid ligt bij jou. Bij brood, koekjes en gebak, waar alleen vocht verdwijnt, komen de waarden op het etiket zo te laag uit.
Heb je die analyses, zet dan op het tabblad Voedingswaarde van die receptuur de schakelaar Gewichtsverandering doorrekenen uit.
De schakelaar verschijnt zodra er een gewichtsverandering is ingevuld, en staat per receptuur standaard aan. Staat hij uit, dan toont de linkerkolom weer de waarden van de rauwe receptuur. De opgeslagen waarden volgen pas als je de berekende waarden overneemt.
De schakelaar gaat alleen over de voedingswaarde. Het vleesgehalte, de PAL-beoordeling en de percentages in je ingrediëntendeclaratie veranderen er niet door.
Wil je weten welke rekenregels gelden voor het etiket? Lees dan Voedingswaardedeclaratie berekenen.